Przyczyny i rodzaje ubytków słuchu
Do utraty słuchu najczęściej dochodzi powoli, na przestrzeni wielu lat, a skutki niedosłyszenia ujawniają się stopniowo. Ten powolny proces skutkuje tym, iż osobom niedosłyszącym trudno ocenić, czy cierpią na niedosłuch i od kiedy problemy ze słuchem pojawiły się w codziennym funkcjonowaniu. Pierwszymi osobami, które uświadamiają sobie że coś jest nie tak są często krewni, przyjaciele czy znajomi z pracy. Nie tylko osoby w podeszłym wieku cierpią z powodu ubytku słuchu. Niedosłuch jest częstym zjawiskiem wśród osób we wszystkich przedziałach wiekowych, również u dzieci.
Przyczyny ubytku słuchu można podzielić według różnych kryteriów. I tak, możemy wyróżnić:
- ubytek słuchu pierwotny (genetyczne uszkodzenie słuchu, w tym zespoły chorobowe, wady nabyte w okresie prenatalnym i okołoporodowym),
- ubytek słuchu wtórny (niedosłuchy wywołane chorobami lub infekcjami: np. przewlekły stan zapalny ucha, otoskleroza, choroba Meniera, guz na nerwie słuchowym; urazy akustyczne i mechaniczne, zatrucia farmakologiczne, choroby nowotworowe czy niedosłuchy postępujące wraz z wiekiem (tzw. presbyacusis)
| Wiek | Częstość występowania niedosłuchu |
|---|---|
| Noworodki | 2-3% |
| do 18 roku życia | 5% |
| 19–44 rok życia | 4,5-5% |
| 45–64 rok życia | 14% |
| 65–74 rok życia | 23% |
| powyżej 75 roku życia | 35% |
Ze względu na typ niedosłuchu, tj. miejsce uszkodzenia drogi słuchowej, wyróżnia się:
Niedosłuch przewodzeniowy
Charakteryzuje się uszkodzeniem lub blokadą drogi słuchowej w uchu zewnętrznym lub środkowym. Cechą charakterystyczną dla tego typu niedosłuchów jest obniżenie progu słyszenia w paśmie niskich częstotliwości, a także występująca rezerwa ślimakowa. Warto pamietać, że niedosłuchy przewodzeniowe, w większości przypadków, są niedosłuchami odwracalnymi (po leczeniu farmakologicznym lub zabiegach otolaryngologicznych).
Niedosłuch odbiorczy
Charakteryzuje się uszkodzeniem komórek słuchowych w uchu wewnętrznym (w ślimaku). Niedosłuchy odbiorcze są najczęściej występującym typem niedosłuchu u osób starszych i dzieci. Ich cechą charakterystyczną jest obniżenie progu słyszenia w paśmie wysokich częstotliowści, co powoduje w konsekwencji narastające problemy ze zrozumieniem mowy (zwłaszcza w warunkach hałasu lub rozmowy wielu osób jednocześnie). Niedosłuchy odbiorcze są niedosłuchami trwałymi. Jedyną formą poprawy słyszenia są w tym przypadku urządzenia wspomagające słyszenie, takie jak aparaty słuchowe czy implant ślimakowy.
Niedosłuch mieszany
Charakteryzuje się połączeniem komponentów przewodzeniowych i odbiorczych. Niedosłuchy typu mieszanego są niedosłuchami o obniżonym progu słyszenia (zarówno przewodnictwa powietrznego, jak i kostnego), charakteryzującymi się przy tym występującą rezerwą ślimakową.